(Khaz)ardykuły (1) – Krasnoludy w Górach Szarych

(Khaz)ardykuły będą serią krótszych lub dłuższych wpisów w których będę ukazywał moje spostrzeżenia na niektóry tematy związane z krasnoludami w Śródziemiu. Mam nadzieję że nie będzie to ostatni post o tej nazwie i zdobędę się na jakąś regularność. Może kiedyś zajmę się innymi tematami, ale na razie chciałbym popisać o Khazadach, bo to o nich rozważam najczęściej. Jeśli chcielibyście się dowiedzieć więcej na inne tematy związane z krasnoludami, to napiszcie je w komentarzu, a być może przyjrzę się im się w kolejnych postach.

Dzisiaj spróbuję rozstrzygnąć to, czy pod koniec Trzeciej Ery w Górach Szarych znajdowali się krasnoludowie. Gdyby tak było, to królestwo Daina (któremu placówki w Ered Mithrin najprawdopodobniej by podlegały) byłoby kolejnym zagrożeniem dla zrujnowanej domeny orków w Górach Mglistych, Szarych i Angmarze (szczególnie dla Gundabadu, czyli stolicy orków północy), która i tak znajdowała się w fatalnej sytuacji po wojnie 2793-2799, Bitwie Pięciu armii i w wyniku rozbudowy państewka Beorna (a następnie Grimbeorna).

1. Wstęp

Krasnoludy zasiedliły Góry Szare już w pierwszej erze i były częścią imperium, które za rządów Durina III osiągnęło szczyt swojej potęgi.

for the Longbeards had spread southward down the Vales of Anduin and had made their chief 'mansion’ and stronghold at Moria; and also eastward to the Iron Hills, where the mines were their chief source of iron-ore. They regarded the Iron Hills, the Ered Mithrin, and the east dales of the Misty Mountains as their own land. ~ History of Middle-earth Vol. XII, Part Two, Late Writings, of Dwarves and Men

W czasie wojny Saurona z elfami (1693-1701) krasnoludy zostały zmuszone do walki na trzy fronty. Państwo Durina straciło Gundabad, a kontakt ze Wzgórzami Żelaznymi został chwilowo stracony. Góry Szare również zostały zaatakowane przez orków i najpewniej w większej części zdobyte, lecz nie wiemy czy poddani Saurona zajęli wszystkie krasnoludzkie twierdze.

For though Moria remained impregnable for many centuries, the Orks reinforced and commanded by servants of Sauron invaded the mountains again. Gundabad was re-taken, the Ered Mithrin infested and the communication between Moria and the Iron Hills for a time cut off. ~ History of Middle-earth Vol. XII, Part Two, Late Writings, of Dwarves and Men

2. Argument pierwszy – opis migracji krasnoludów z dodatku do Władcy Pierścieni

Krasnoludy wróciły do Gór Szarych w Trzeciej Erze po utracie Khazad-Dum. Na kilkaset lat Ered Mithrin stało się najważniejszym regionem krasnoludów. Dopiero inwazja smoków i trwająca bardzo długo wojna krasnolodów ze smokami (2570-2589) doprowadziła do ucieczki Khazadów z tamtych rejonów. Co ważne, Tolkien napisał, że Góry Szare opuściła większość a nie wszystkie krasnoludy.

Most of those that escaped made their way into the North, and Thrain I, Nain’s son, came to Erebor […] But Thorin I his son removed and went into the far North to the Grey Mountains, where most of Durin’s folk were now gathering; for those mountains were rich and little explored. But there were dragons in the wastes beyond; and after many years they became strong again and multiplied, and they made war on the Dwarves, and plundered their works. At last Dain I, together with Frór his second son, was slain at the doors of his hall by a great cold-drake. Not long after most of Durin’s Folk abandoned the Grey Mountains. ~ Lord of The Rings, Return of The King, Appendix A: Annals of the Kings and Rulers, III Durin’s Folk

tutaj Maria Skibniewska popełniła błąd w tłumaczeniu

Jak wspomniałem, obecność określenia „most of” może być dosyć istotna i świadczyć o pozostaniu bliżej nieokreślonej grupy krasnoludów. Tolkien Gateway również przyjmuje taką interpretację.

3. Argument drugi – Plany Thorina w Hobbicie

Bardzo ważnym fragmentem świadczącym o obecności krasnoludów w Górach Szarych jest opis planów Thorina po zajęciu Samotnej Góry. Rozsyła on kruki do osad zaprzyjaźnionych krasnoludów w górach północy, zarówno na zachód jak i wschód.

Also I would beg of you, if any of you are still young and strong of wing, that you would send messengers to our kin in the mountains of the North, both west from here and east, and tell them of our plight. But go specially to my cousin Dain in the Iron Hills, for he has many people well-armed, and dwells nearest to this place. ~ Hobbit, Chapter 15: The Gathering of the clouds

Proszę cię też, jeżeli masz wśród swoich poddanych ptaki młode, o silnych skrzydłach, wyślij posłów do naszych krewniaków osiadłych w górach na północy, zarówno na wschód, jak i na zachód stąd, z wieścią o naszym położeniu. A przede wszystkim zawiadom mojego kuzyna z Żelaznych Wzgórz, imieniem Dain, bo on ma dużo dobrze uzbrojonych wojowników i mieszka najbliżej.

They would stand a siege for weeks, and by that time yet more dwarves might come, and yet more, for Thorin had many relatives. ~ Hobbit, Chapter 17: The Clouds Burst

Góra, tak zaopatrzona, mogłaby wytrzymać wiele tygodni oblężenia, a tymczasem nadciągnęłoby zapewne jeszcze więcej krasnoludów, bo Thorin miał niemało krewniaków.

O ile wiadomym jest, że celem udających się na wschód kruków były Żelazne Wzgórza, to miejsce docelowe ptaków lecących na zachód pozostaje w sferze domysłów. Szybkie spojrzenie na mapę Śródziemia uzmysławia nam jednak, że tylko bliżej nieopisane osady krasnoludów w Górach Szarych mogłyby zapewnić Thorinowi pomoc w sensownym czasie. Północne Ered Luin, czyli domena samego Thorina jest położone zdecydowanie za daleko by mogło być brana pod uwagę.

Druga część przytaczanego przeze mnie cytatu świadczy o tym, że Thorin rzeczywiście liczył na wsparcie nie tylko samych Żelaznych Wzgórz. Wraz z rozwojem sytuacji więcej posiłków miało dotrzeć do góry a zdanie o wielu krewnych, wskazuje na to, że miały one przybyć z regionów innych niż domena Daina.

Inną kwestią jest sprawa wielkości tych potencjalnych placówek w Górach Szarych i ich możliwości mobilizacyjne. Czy Thorin chwytał się brzytwy prosząc o posiłki z położonych w niebezpiecznych miejscach osad? Myślę, że nie. Plany Thorina dotyczące oblężenia Ereboru wydają się jak najbardziej racjonalne i były konsekwentnie realizowane.

O jakich liczbach możemy mówić? Na pewno o sporo mniejszych niż z Wzgórz Żelaznych, które były wtedy najsilniejszym regionem Długobrodych (Trzeba jednak pamiętać, że oddział Daina był tylko ułamkiem potencjału Żelaznych Wzgórz). Wspomniane położenie na pewno nie polepszało zdolności mobilizacyjnych krasnoludów w Górach Szarych. Zakładając, że pierwszy rzut z Gór Szarych przygotowywany byłby trochę dłużej oraz przyszedłby ze wszystkich osad w Ered Mithrin jednocześnie, to myślę że składałoby się na niego minimalnie 100 (mniej niż 20 procent I rzutu ŻW) a maksymalnie ponad 200 wojowników (około 40 procent I rzutu ŻW). Nawet setka dodatkowych krasnoludów byłaby siłą znaczącą, biorąc pod uwagę plany obronne Thorina i myślę, że znał on potencjał wspomnianych osad oraz wiedział, że ich wsparcie będzie miało znaczenie.

Jak już sobie szaleję i bawię się liczbami, to wydaje mi się, że maksymalny potencjał krasnoludów w Górach Szarych można oszacować jako kilkukrotność ich sił ekspedycyjnych. Wg mnie byłoby to minimalnie około 300 a maksymalnie 900 wojowników. Liczba 300 wydaje się za mała by utrzymać kilka osad w tak niekorzystnym miejscu, a liczba 900 za duża, biorąc pod uwagę istnienie o wiele większych skupisk krasnoludzkich (i inne obliczenia o których być może kiedyś powiem). Wg mnie realny potencjał defensywny krasnoludów z Ered Mithrin wynosił około 600 wojowników (biorąc pod uwagę zapewne dosyć zmilitaryzowany charakter tamtych lokacji).

4. Pomniejsze argumenty za

I. Po przeniesieniu się centrum krasnoludów do Ereboru, siły Saurona miały niespełna dwieście lat na ekspansję w Górach Szarych. Wojna krasnoludów z orkami, która doprowadziła do eksterminacji orków w Górach Mglistych, zapewne mocno wpłynęła na stan ich posiadania w Górach Szarych, które były na trasie komunikacyjnej krasnoludów w czasie wojny. Dało to na pewno wytchnienie resztkom krasnoludów Ered Mithrin.

II. Po wojnie z orkami krasnoludy w poszukiwaniu domu osiedlały się w swoich starych regionach takich jak Żelazne Wzgórza, czy Ered Luin. Możliwe, że Góry Szare też były celem krasnoludzkiej migracji.

III. Bitwa Pięciu Armii doprowadziła do załamania się wzrastających w siły przez 140 lat orków z Gór Mglistych i Gór Szarych. Pozwoliło to na założenie przez Beorna swojego państewka i zapewne znacznie ułatwiło życie krasnoludom w Górach Szarych.

IV. W czasie rządów Daina krasnoludy wzrosły liczebnie na tyle, że szukały nowych miejsc do kolonizacji, czego przejawem była ekspedycja Balina. Wydaje się wysoce nielogiczne, by opuściły swoje placówki w Górach Szarych. Już prędzej poszerzyły stan posiadania biorąc pod uwagę co wiemy o potędze państwa Daina. Poza tym poszerzenie swoich wpływów w Ered Mithrin, polepszyłoby sytuację strategiczną Ereboru.

A co wy sądzicie o tym wszystkim? Macie inne argumenty za lub przeciw? Zapraszam do dyskusji i dzielenia się swoimi spostrzeżeniami