Ostatni Statek
,,Ach, cudny las i liście drzew,
I ptaki, co śpiewają.
Niejeden jeszcze taki świt
Rozjaśni tę krainę
Niejeden kwiat tu będzie kwitł
Nim mróz zapowie zimę”.
,,Dokąd to woda niesie was,
Żeglarze śpiewający?
Czy tam, gdzie gęsty, wieczny las,
Zachodu złoci słońce?
Czy gdzie Północy zimny brzeg
I wyspy kamieniste?
Gdzie mewy i gdzie wieczny śnieg,
Pchają was wiosła złociste?”
,,O, nie!” – odrzekli. ,,Dalszy ląd
Chcą ujrzeć nasze oczy.
Szarą Przystań daleko stąd,
Nim ciemność nas otoczy.
Do domu serca głos nas gna,
Gdzie Białe rośnie Drzewo
I Gwiazda blaskiem tam za dnia
Ostatni brzeg oblewa.
Pożegnać marny ziemski los,
Śródziemia las i drzewa;
Do Kraju Elfów, gdzie dzwonu głos
Z wysokiej wieży śpiewa.
Tu więdną trawy, ginie liść,
Słońce i Księżyc gasną,
Coś wzywa nas, by dalej iść,
Nie daje w drodze zasnąć”.
Podnieśli wiosła, umilkł śpiew.
,,Spójrz, miejsce jeszcze mamy!
O, Córo Ziemi, czy słyszysz zew?
Popłyń, o, popłyń z nami!
Niewiele czasu zostało już,
Dziewico jak elf cudna.
Wyruszaj z nami na kraj mórz,
Spiesz się, bo droga trudna!”
Firiel spojrzała na brzeg, w dół
Nieśmiały krok zrobiła,
Gdy glina, rozmokła na wpół
Stopy jej uwięziła.
Więc do żeglarzy woła w głos,
Wyciąga ku nim ramiona.
,,Nie mogę odejść, taki mój los
Bo z Ziemi jestem zrodzona!”
_
„Green is the land; the leaves are long,
and the birds are singing.
Many a day with dawn of gold
this earth will lighten,
many a flower will yet unfold,
ere the cornfields whiten.
Then wither go ye, boatmen fair,
down the river gliding??
To twilight and to secret lair
in the great forest hiding?
To northern isles and shores of stone
on strong swans flying,
by cold waves to dwell alone
with the white gulls crying?
‘Nay!’ they answered, “Far away
on the last road faring,
leaving western havens grey,
the seas of shadow daring,
we go to Elvenhome,
where the White Tree is growing,
and the Star shines upon the foam
on the last shore flowing.
‘To mortal fields say farewell,
Middle Earth forsaking!
In Elvenhome a clear bell
in the high tower is shaking.
Here grass fades and leaves fall,
and the sun and moon wither.
and we have heard the far call
that bids us journey thither.’
The oars were stayed. They turned aside;
‘Do you hear the call, Earth-maiden?
Firiel! Firiel!’ they cried.
‘our ship is not full-laden.
One more only we may bear.
Come! for your days are speeding
Come! Earth-maiden elven-fair,
our last call heading.’
Firiel looked from the river bank,
one step daring
then deep in clay her feet sank,
and she halted staring.
Slowly the elven ship went by
whispering through the water:
‘I cannot come!’ they heard her cry.
‘I was born Earth’s daughter!”
„Ostatni Statek” to dla mnie najlepszy i najbardziej tolkienowski utwór zawarty w „Przygodach Toma Bombadila”. Pieśń hobbitów, zaadoptowana od ludzi, opisuje ostatni czas, kiedy ludzkie oczy widziały elfów w Śródziemiu, ostatnich potężnych niegdyś władców odpływających w Czwartej Erze tytułowym Ostatnim Statkiem, zabierając ze sobą ostatnie wspomnienie Dawnych Dni i resztki tego, co śmiertelnicy nazywają magią elfów. Wiersz wspomina też, że statkiem płynęło trzech jasnowłosych elfów w koronach. Jeśli potraktujemy to dosłownie, najpewniej chodzi o Cirdana, Celeborna i Thranduila, ostatnich władców elfów pozostałych w Czwartej Erze Słońca, a pamiętający czasy przed jego stworzeniem.