Beowulf w tłumaczeniu Tolkiena

10 lat temu po raz pierwszy został wydany Beowulf w tłumaczeniu i z komentarzem J.R.R. Tolkiena.

Jest to staroangielski epos heroiczny opisujący bohaterskie czyny tytułowego bohatera, zakończone starciem z potężnym smokiem. Oprócz tłumaczenia i komentarza książka zawiera również autorski utwór Tolkiena, mający stanowić rekonstrukcję pierwotnej ludowej opowieści z której wyrosła jej znana, epicka wersja.

Jest to jeden z utworów będących największymi inspiracjami w procesie tworzenia Śródziemia. Główny bohater stanowił dla Profesora północny archetyp bohatera, inspirację dla podobnych postaci w Legendarium, m.in. tragicznym Turinem, którego opowieść kończy się starciem z Glarurungiem podobnym do walki stoczonej przez Beowulfa, choć widać też inne, mniej lub bardziej celowe podobieństwa. Przedstawienie smoka w utworze było również obok słynnego Fafnira inspiracją dla pokazania Smauga w Hobbicie. Znaczenie tej opowieści dla Tolkiena najlepiej można zobaczyć w zbiorze wykładów „Beowulf: Potwory i Krytycy”, gdzie w tytułowym wykładzie Tolkien opisuje wśród wielu innych (nawet ciekawszych i bardziej wartościowych…) rzeczy swój stosunek do utworu.